Penis boyunun küçük olduguna (mikropenis) karar vermek için mutlaka dikkatli bir muayene yapilmalidir. Burada; 1) penis boyu ölçülür (gerdirilerek ve kökünden ucuna kadar olan uzunlugun cetvel ile ölçümü); 2) idrar kanalinin açildigi yere bakilir; 3) penis kökünü çevreleyen yag dokusu fazla mi, bakilir; 4) torbanin (skrotum) normal gelisme durumu degerlendirilir. Bazen penis normaldir ama obez olanlarda yag dokusu arasina gömüldügünden, küçük kalmis gibi görülebilir.
Normalde erkek bebek dogdugunda penis boyu (gerdirilmis durumda kök-uç arasi ölçülerek) ortalama 3.5 cm dir. Eger 1.9 cm den az ise küçük penis olarak degerlendirilir. 16 yasindan sonra eriskin boyuna gelir, bunun normali ortalama 13 cm olup, gerdirilmis durumdayken 9.3 cm den kisa olmasi anormaldir. Yasa bagli penis boyu asagida verilmistir:
| Yas |
Ortalamasi
. |
Olmasi gereken alt sinir
|
| Yeni dogan |
3.5 cm ± 0.4
|
1.9 cm
|
| 1-2 |
4.7 cm ± 0.8
|
2.6 cm
|
. | 3-4 |
5.5 cm ± 0.9
. |
3.3 cm
|
| 8-9 |
6.3 cm ± 1.0
|
3.8 cm
|
| >16 yas |
13.3 cm ± 1.6
|
9.3 cm
|
Penisin küçük kalmasinin nedenleri;
| Nedeni |
Sikligi
|
| Beyin kaynakli; hipogonadotropik hipogonadizim |
%50
|
| Testis kaynakli; hipergonadotropik hipogonadizim |
.
%25
|
| Penis duyarsizligi |
%15
|
| Nedeni bilinmeyen |
. %10
|
Tani konurken çok dikkatli olunmali:
Hikaye: Ailede penis, testis anomalileri, inmemis testis ve kisirlik bulunmasi, sagirlik, körlük, koku alma bozukluklari sorgulanir. Gebeligi sirasinda annenin aldigi ilaçlar ve fötusta anormallikler arastirilir.
Fizik muayenede: Çocukta bas anomalisi (mikrosefali), düsük kulak, göz araligi,el-ayak anomalileri saptanir. Penis boyu ölçülür, skrotum muayene edilir (küçük, bifid vb), testisler . ölçülür, idrar kanali agzinin açildigi yer tespit edilir.
Tetkikler: Kromozom analizi, basin MRI incelemesi, serumda testosteron, LH, FSH, kortizol, ACTH, TSH, GH, kan sekeri ölçümleri yapilir. Ayrica; yeni doganda, 13 ay-14 yas arasinda ve eriskinlerde olmak üzere ayri ayri hormonal stimülasyon testleri yapilir. 14 yas üzeri eriskinlerde en önemli konu penisteki küçüklügün ergenlige girmedeki fizyolojik bir gecikmeden mi yoksa gerçekten bir hormon yetersizliginden mi kaynaklandiginin ayirt edilmesidir. Bunun için öncelikle serumda testosteron, LH ve FSH ölçümü istenir. Eger düsük gelirlerse, GnRH verilerek FSH ve LHya; hCG verilerek testosterona bakilir. Normal bulunurlarsa üç hafta araliklarla testosteron (enantat 100 ng) 4 kez enjekte edilir. Sonuçta penis büyürse 1 yil sonra tekrar hormonlarina bakilir ve benzer sekilde degerlendirilir. Böylelikle bazi gecikmis ergenlik olgularinda ergenlik uyarilarak baslatilmis olunabilir. Ama uyari testi sonucunda penis büyümez ise doz artirilarak test tekrarlanir ve genital ciltten biyopsi alinarak androjen reseptörlerine bakilir.
Tedavide: Testosteron yerine koyma tedavisi yapilir. Bunun için enjeksiyon yapilabilir veya jel seklinde cilde sürülerek verilebilir. Tedaviye daha çocuk iken baslanmali, aralikli olarak uygulanmali ve her yil penis gelisimi kontrol edilmelidir. Penis gelisimini tamamlamis ise, verilecek testosteronun bir faydasi olmaz. Genel kani, 12 yasinda tedaviye baslanmasi ve 1.5 ve 2 ay araliklarla enjeksiyonlarin yapilmasidir. Jel kullanimi da önerilmektedir.
Eger hormonlarin normal oldugu idiyopatik küçük penis tanisi konmus ise; bunlar beklemekle puberteye girdiklerinde penis normal büyümesine baslayabilir. Ama bunlarda da erken dönemde testosteron verilmesiyle %70-80 basarili olunabilir. Yine de uzun süreli takiplerde basarisiz kalinabilmektedir.
Genel kani olarak, penis boyutlari yukarida önerilen ölçülere göre anormal degilse, ameliyatla daha fazla büyütülmesi önerilmez. Bu amaçla yapilacak cerrahi girisimler, daha sonra problem yaratabilir.Ancak, mikropenis denilecek kadar dogmalik bir anomali söz konusu ise, estetik amaçli düzeltici operasyonlari vardir.